پروفسور دکتر عزت الله ذکی دهقان اوغلی
پروفسور دکتر عزتالله ذکی دهقان اوغلی
عزتالله ذکی (زادهٔ ۱۹۸۸ در فاریاب، افغانستان) مورخ، نویسنده، پژوهشگر و استاد دانشگاه اهل افغانستان و از تبار ترکان اوزبیک است. وی در حال حاضر به عنوان استاد تمام (پروفسور) تاریخ اسلام و تمدنهای اسلامی در دانشگاه محمد عاطف ارسوی بوردور در کشور ترکیه مشغول به فعالیت است. پژوهشهای او عمدتاً بر تاریخ غزنویان، سلجوقیان، تیموریان، تاریخ ترکستان و روابط فرهنگی و مذهبی در جهان اسلام متمرکز است.
زندگینامه و تحصیلات
عزتالله زکی در سال ۱۹۸۸ میلادی در استان فاریاب افغانستان متولد شد و تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در روستای کاریز قلعه گذراند. او در سال ۲۰۰۴ میلادی با کسب رتبه نخست از مدرسه عالی ابو مسلم خراسانی فاریاب فارغالتحصیل شد.
او برای ادامه تحصیلات عالی به کشور ترکیه رفت و در سال ۲۰۱۲ میلادی بهطور همزمان از دانشکده الهیات دانشگاه نجمالدین اربکان قونیه و رشته روابط بینالملل دانشکده علوم اقتصادی و اداری دانشگاه سلجوق فارغالتحصیل شد.
زکی تحصیلات تکمیلی خود را در دانشگاه نجمالدین اربکان ادامه داد و توانست دو مدرک کارشناسی ارشد دریافت کند:
۱. در سال ۲۰۱۴ در رشته تاریخ و هنرهای اسلامی با نگارش پایاننامهای پیرامون «ظهور جنبش جدیدگرایی (جدیدچیلیک) و تأثیر آن بر علمای ترکستان: نمونه محمود خواجه بهبودی و منور قاری».
۲. در سال ۲۰۱۵ در رشته علوم سیاسی و مدیریت دولتی با بررسی «توسعه احزاب سیاسی در افغانستان پس از ۱۹۷۳ و نمونه حزب جنبش».
او در سال ۲۰۱۸ میلادی دوره دکتری خود را در رشته تاریخ همان دانشگاه با دفاع از رسالهای تحت عنوان «سیاست مذهبی سلطان محمود غزنوی» به پایان رساند.
فعالیتهای دانشگاهی و علمی
زکی در سال ۲۰۲۰ میلادی به مرتبهٔ دانشیاری در گروه آموزشی سیره نبوی و تاریخ اسلام دست یافت و در دسامبر ۲۰۲۵ به عنوان استاد تمام (پروفسور) در دانشگاه محمد عاطف ارسوی بوردور منصوب شد. او به زبانهای فارسی، عربی، ترکی استانبولی، ترکی عثمانی، انگلیسی و ترکی ازبکی (جغتایی) مسلط است و علاوه بر تدریس دروس تخصصی تاریخ، دورههای آموزش زبان فارسی و نشستهای معرفتی «دیوان حکمت» را نیز برگزار کرده است.
در ژانویه ۲۰۲۶، تصحیح و ترجمه او از کتاب تاریخی «روضة الکُتّاب و حدیقة الألباب» (که برای نخستین بار به زبان ترکی انجام شد) تحت حمایت ریاست جمهوری ترکیه به چاپ رسید. وی تاکنون در بیش از ۲۰ سمپوزیوم بینالمللی شرکت داشته و در ۱۴ پروژه علمی ملی و بینالمللی (از جمله پروژههای توبیتاک - TÜBİTAK) به عنوان مشاور یا پژوهشگر همکاری کرده است.
کتابشناسی
عزتالله زکی بیش از ۱۰ جلد کتاب، ۱۵ بخش در کتابهای گروهی و ۳۰ مقاله علمی به زبانهای مختلف به رشته تحریر درآورده است.
کتابها
- سلجوقیان از جند تا جهان: سلاطین سلجوقی (۱۰۴۰-۱۱۵۷)
- سیاست مذهبی محمود غزنوی
- دانشمندان دوره امیر تیمور
- والیان نخستین دوره خراسان
- مبارزه برای حاکمیت در خراسان
- مبارزه برای حاکمیت در افغانستان
- جدیدگرایان ترکستان
- راه بهشت (ترجمه)
- صد حدیث
- چهل حدیث
برخی از مقالات و فصول کتاب
- اثر «فتوتنامه سلطانی» ملا حسین کاشفی و اهمیت آن در تشکیلات فتوت (۲۰۲۵)
- حاجی بکتاش ولی در منابع فارسی امروزی (۲۰Label)
- قونیه در منابع اصلی فارسی دوره سلجوقی (۲۰۲۳)
- ویژگیهای رهبری سلاطین دولت غزنوی (۳۸۷-۵۸۱ / ۹۹۸-۱۱۸۶)
- تأثیر سیاسی و اداری نظامالملک دوم بر دولت سلجوقی و خلافت عباسی
- روابط سلجوقیان و غزنویان و برداشت از سلجوقیان بر اساس تاریخ بیهقی
- خاندان خوارزمشاهیان بر اساس مجمعالانساب و پژوهشهای مدرن.
Yorumlar
Yorum Gönder